Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych przy galerii Zachęta kontynuuje świetne tradycje sięgające połowy XIX wieku. Misja instytucji powołanej ze społecznej potrzeby popierania sztuki, opieki nad artystami i jednoczenia narodu w czasach rozbiorów za pomocą spoiwa kultury daje się – przy niewielkich modyfikacjach – zastosować do sytuacji dzisiejszej. „Ojcowie założyciele” Zachęty widzieli sens edukacji artystycznej społeczeństwa w poszerzaniu świadomości, w duchowym wzbogacaniu, a przede wszystkim, mówiąc językiem dzisiejszym – w promocji Polski poprzez dostrzeganą na arenie międzynarodowej „polską szkołę”. Te cele pozostają nadal aktualne. W XIX wieku w części Polski pozostającej pod zaborem rosyjskim pojawiła się obywatelska inicjatywa otoczenia opieką sztuk pięknych dla obopólnej korzyści społeczeństwa i artystów. W 1860 roku powstało Towarzystwo Zachęty do Sztuk Pięknych, które postawiło sobie za zadanie organizowanie wystaw, dokonywanie zakupów najznakomitszych dzieł sztuki w celu stworzenia narodowej kolekcji i udzielanie stypendiów młodym artystom, a także podnoszenie społecznej świadomości poprzez coroczne premie - nagrody w formie reprodukcji dzieł sztuki przyznawane publiczności. Towarzystwo, które korzystało z wynajmowanych lokali, przez wiele lat zabiegało usilnie o pozyskanie godnej siedziby, czemu stały na przeszkodzie niechęć rosyjskiego rządu i trudności finansowe. Dopiero w latach 1898–1900 w wyniku skutecznej polityki Zarządu Towarzystwa i wielkiej ofiarności społecznej powstał zaprojektowany przez wziętego warszawskiego architekta, Stefana Szyllera, gmach Zachęty w centrum Warszawy, u zbiegu ulic Mazowieckiej i Królewskiej. Elegancki, neorenesansowy miejski pałac został ozdobiony rzeźbionym frontonem z dedykacją ARTIBUS – sztukom.
Historia Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych jest historią wspólnego sukcesu artystów i miłośników sztuki. Widomym jego znakiem była własna siedziba Towarzystwa z salami wystawowymi, regularne organizowanie wystaw, tworzenie zbiorów, biblioteki i przyciąganie coraz szerszych grup zainteresowanych sztuką w czasach, kiedy w Warszawie nie było innych galerii czy muzeów. W historię tę wpisany jest również rozdźwięk między konserwatywną sztuką i zachowawczymi tendencjami odbiorców, a przebijającą się nową sztuką i jej promotorami. Są również w historię Zachęty wpisane wielkie emocje i skandale, a także zasadniczy akt narodowego dramatu, jakim było zabójstwo 16 grudnia 1922 roku pierwszego Prezydenta Rzeczypospolitej.
Dawna Zachęta łączyła funkcje wystawiennicze z muzealnymi, gromadząc kolekcję sztuki polskiej, zapoczątkowaną w 1861 roku obrazem Józefa Simmlera, śmierć Barbary Radziwiłłówny. W największej sali, do dziś nazywanej Matejkowską, wisiały dzieła Jana Matejki, m.in. Bitwa pod Grunwaldem, a do zbiorów Towarzystwa należały obrazy tak znane, jak np. Kuropatwy Chełmońskiego, czy Altana Aleksandra Gierymskiego. Chociaż gmach Zachęty, jako jeden z nielicznych w śródmieściu Warszawy, przetrwał II wojnę światową, charakter instytucji uległ zmianie. Bogate zbiory Zachęty zdeponowano w Muzeum Narodowym w Warszawie, gdzie stały się trzonem Galerii Sztuki Polskiej, a w opróżnionym gmachu powołano w 1949 roku Centralne Biuro Wystaw Artystycznych, przekształcone po 1989 roku w Państwową Galerię Sztuki Zachęta. W tym samym roku reaktywowane zostało Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych.
Zarząd TZSP
Piotr Nowicki – Prezes
Norbert Kabaczyński – Zastępca prezesa
Ewa Toniak – Sekretarz
Zofia Koźniewska – Skarbnik
Marta Leśniakowska
Kategorie i uprawnienia członków Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych przy galerii Zachęta:
Członek zwyczajny
składka od 10 zł miesięcznie, ma prawo do:
- korzystania ze wszelkich form działalności Towarzystwa
- bezpłatnego zwiedzania wystaw organizowanych w galerii
- uczestniczenia w pokazach filmowych, spotkaniach z artystami, koncertach organizowanych przez galerię.
Członek wspierający
(osoby fizyczne lub prawne), składka od 15 000 zł rocznie, ma prawo do:
- zamieszczania logo lub nazwy instytucji w wydawnictwach Towarzystwa
- bezpłatnego zwiedzania z przewodnikiem wystaw w galerii, po uprzedniej rezerwacji
- zapraszania przedstawicieli instytucji na uroczyste otwarcia wystaw w galerii
- pierwszeństwa w wynajmie sal galerii
Członek honorowy
(przywilej nadawany przez Zjazd Członków na wniosek Zarządu Towarzystwa) ma wszystkie prawa członka zwyczajnego, a nadto zwolniony jest z opłacania składek członkowskich).
W przypadku jednorazowej wpłaty powyżej 200 000 zł na cele statutowe galerii Zachęta Zarząd Towarzystwa zwróci się do dyrekcji galerii z wnioskiem o wmurowanie cegiełki ofiarodawcy w gmachu galerii.
Członkowie Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych przy galerii Zachęta zapraszani będą na doroczne spotkania z dyrekcją galerii Zachęta.
Dodatkowe informacje można uzyskać pod numerem telefonu (22) 556 96 74
Wpłaty gotówką, czekiem, przelewem na konto:
Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych przy galerii Zachęta
nr konta: PKO BP IX O/Warszawa, nr 46 1020 1097 0000 7002 0109 2741
Po otrzymaniu wpłaty prześlemy potwierdzenie oraz kartę Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych uprawniającą do wejścia na wystawy w galerii Zachęta.